طراحی و اجرای نمای ساختمان در مناطق ساحلی، چه در سواحل مرطوب و بارانی شمال و چه در کرانه های گرم و شرجی جنوب، چالشی فراتر از زيبایی شناسی معماری است. در اين اقليم ها، نما تنها يک پوسته ظاهری نيست، بلکه خط مقدم جبهه مبارزه با فرسايش، خوردگی و تخريب های شيميايی ناشی از يون های کلر و رطوبت اشباع شده است.
بسياری از سازندگان با تصور اينکه ورق کامپوزيت ذاتا فلزی است و خراب نمی شود، بدون دانش فنی اقدام به انتخاب و اجرای آن در شهر های ساحلی می کنند، اما پس از گذشت تنها چند فصل، با پديده هايی نظير شوره زدن، تغيير رنگ، پوسته پوسته شدن پوشش رنگ و از آن بدتر، پوسيدگی پنهان زيرسازی مواجه می شوند.
انتخاب کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی نيازمند درک دقيق رفتار متريال در برابر مه نمکی و بادهای تند ساحلی است. در اين مقاله قصد داریم از لایه های پنهان مهندسی نما در اين مناطق پرده برداریم و راهکارهایی را ارائه دهیم که عمر مفيد نمای ساختمان شما را در سخت ترين شرايط جوی تضمین کند.
چرا نما در مناطق ساحلی سريع تر خراب می شود
تخريب نما در اقليم های ساحلی يک فرآيند تدريجی اما بسيار قدرتمند است که تحت تاثير ترکيبی از عوامل فيزيکی و شيميايی رخ می دهد. اولين گام برای انتخاب کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی، شناخت دقيق نيروهایی است که قصد تخريب آن را دارند. در اين مناطق، اتمسفر حاوی ذرات ريز نمک است که به همراه باد به سمت نما پرتاب می شوند.
اين ذرات نمک خاصيت جذب رطوبت بالایی دارند و حتی در زمان هایی که بارندگی وجود ندارد، رطوبت هوا را به خود جذب کرده و يک لایه الکتروليت قوی روی سطح نما تشکيل می دهند که شروع کننده واکنش های خوردگی گالوانيک و شيميايی است.
رطوبت و نمک چه اثری روی ظاهر و اتصالات می گذارد
رطوبت مداوم به همراه يون های کلر موجود در نمک دريا، دشمن شماره يک فلزات هستند. در نمای کامپوزيت، اگر لايه محافظ رنگ کيفيت لازم را نداشته باشد، نمک به داخل خلل و فرج نفوذ کرده و باعث ايجاد لک های سفيد رنگ و مات شدن سطح می شود. اما خطر بزرگ تر متوجه اتصالات و پرچ هاست.
در مناطق ساحلی، خوردگی در محل اتصال ورق به نبشی های آلومينيومی يا اسکلت آهنی به دليل تفاوت پتانسيل الکتريکی فلزات، بسيار سريع تر رخ می دهد. اين فرآيند می تواند منجر به شل شدن ورق ها و در نهايت جدا شدن آن ها از بدنه ساختمان در اثر بادهای شديد شود که يک ريسک جانی و مالی بزرگ محسوب می شود.
چرا آلودگی هوا و مه دريا لک و کدری را بيشتر می کند
ترکيب مه دريا با آلودگی های شهری و ذرات معلق، معجونی مخرب ايجاد می کند که به شدت روی ظاهر کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی تاثير می گذارد. مه دريا به دليل غلظت بالای املاح، پس از نشستن روی نما و تبخير آب، يک لایه سخت و چسبنده از نمک باقی می گذارد که مانند آهن ربا، گرد و غبار و دوده را به خود جذب می کند.
اگر ورق انتخاب شده دارای خاصيت نانو يا پوشش های ديرجذب نباشد، اين لکه ها به مرور زمان با لايه رنگ پيوند شيميايی برقرار کرده و ديگر با شستشوی معمولی پاک نمی شوند. اين پديده باعث می شود نمای ساختمان که بايد نمادی از مدرنيته باشد، کثيف، کهنه و مات به نظر برسد.
اشتباه رايج: مقصر دانستن ورق، در حالی که مشکل از اجراست
بسياری از کارفرمايان پس از مشاهده خوردگی نما کامپوزيت، بلافاصله برند ورق را زير سوال می برند، در حالی که در اکثر پروژه های ساحلی، ريشه خرابی در جزئيات اجرا نهفته است. برای مثال، استفاده از پرچ های فولادی معمولی به جای پرچ های تمام آلومينيوم يا استيل، باعث ايجاد زنگ زدگی در نقاط اتصال می شود.
همچنين عدم رعايت فاصله تهويه پشت نما باعث حبس شدن رطوبت و نمک در پشت ورق ها شده که از داخل به بدنه آسيب می زند. بنابراين، حتی بهترين کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی هم اگر با روش های غلط اجرا شود، در برابر اقليم سخت ساحل شکست خواهد خورد.
انتخاب ورق برای اقليم ساحلی
هنگام خريد ورق برای پروژه های مرطوب، نباید فريب برچسب های قيمت ارزان يا ادعاهای کلی فروشندگان را خورد. انتخاب کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی يک تصميم مهندسی است که بر پايه کيفیت پوشش رويی (Coating) و ضخامت لايه آلومينيوم استوار است.
انتخاب ورق مناسب برای مناطق ساحلی باید شامل ویژگی هایی همچون مقاومت UV ورق کامپوزيت باشد تا در برابر تابش خورشید و عوامل شیمیایی مانند نمک مقاوم باشد.
در مناطق ساحلی، ضخامت آلومينيوم ورق نباید از حد استانداردی کمتر باشد تا در برابر فشار باد و خوردگی های عمقی مقاومت کند، اما مهم تر از آن، نوع تکنولوژی رنگ به کار رفته در ورق است که تعیین کننده ثبات رنگ و براقيت نما در طول زمان خواهد بود.
پوشش رنگ برای فضای بيرونی مرطوب: چه چيزهايی بايد مشخص باشد
تکنولوژی رنگ در کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی بايد حتما از نوع PVDF با درصد رزین بالا (حداقل ۷۰ درصد) یا پوشش های پيشرفته تر مانند FEVE باشد. اين پوشش ها در برابر اشعه فرابنفش خورشيد و واکنش های شيميايی نمک بسيار مقاوم هستند.
استفاده از ورق کامپوزیت پرمیوم باند با پوشش PVDF نانو، یکی از گزینه های مطمئن برای پروژه های ساحلی با رطوبت و مه نمکی بالا محسوب می شود.
ورق هایی که دارای پوشش های معمولی يا پلی استر هستند، در شهرهای ساحلی به سرعت گچی شده (Chalking) و رنگ خود را از دست می دهند. هنگام انتخاب، حتما برگه آناليز پوشش رنگ را چک کنيد و اطمينان حاصل کنيد که ورق دارای لايه محافظ نانو برای جلوگيری از نفوذ عمقی آلودگی ها باشد.

انتخاب رنگ و بافت برای کمتر ديده شدن لک نمک و گرد و غبار
تجربه اجرايی نشان می دهد که رنگ های بسيار تيره و يا بسيار براق (Mirror) در مناطق ساحلی بيشترين چالش را برای نگهداری دارند، زيرا لک های سفيد نمک روی آن ها به وضوح ديده می شود. برای انتخاب کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی، پيشنهاد می شود از رنگ های با تناژ نقره ای، سربی، متاليک و يا طرح های دارای بافت ريز استفاده شود.
اين رنگ ها لکه های ناشی از تبخير مه دريا را کمتر نشان می دهند و نياز به دفعات شستشوی نما را به حداقل می رسانند. همچنين ورق های مات نسبت به ورق های بسيار براق، در برابر سايش ناشی از طوفان های شنی ساحلی دوام ظاهری بيشتری دارند.
چه زمانی انتخاب ارزان، هزينه نگهداری را چند برابر می کند
خريد ورق های ارزان قيمت و متفرقه برای نمای ساختمان های ساحلی، در واقع يک بدهی بزرگ برای آينده است. ورق های اقتصادی معمولا از آلومينيوم های بازيافتی با خلوص پايين و پوشش های رنگ ضعيف ساخته می شوند. خوردگی نما کامپوزيت در اين ورق ها بسيار سريع آغاز می شود.
هزينه های بعدی شامل تعويض بخش های آسيب ديده، داربست بندی مجدد و شستشوهای پياپی، بسيار فراتر از مابه التفاوت قيمت يک ورق درجه يک در ابتدای پروژه خواهد بود. بنابراين، سرمايه گذاری روی برندهای معتبر با گارانتی های ۱۰ ساله مخصوص مناطق ساحلی، منطقی ترين راه برای حفظ ارزش سرمايه ساختمان است.
زيرسازی و اتصالات در ساحل: جايی که پروژه ها معمولا از همين جا ضربه می خورند
اسکلت فلزی پشت ورق ها، همان بخش پنهانی است که پایداری و سلامت کل نما به آن بستگی دارد. در انتخاب کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی، نبايد تمام تمرکز را روی ظاهر ورق گذاشت و از کيفيت زيرسازی غافل شد. زيرسازی نما در معرض رطوبت شديدی است که از درزها نفوذ می کند و به دليل نبود جريان هوای کافی، زمان زيادی برای خشک شدن نياز دارد.
اگر زيرسازی دچار خوردگی شود، نه تنها لک های قهوه ای زنگ زدگی از لای درزها به روی نما نشت می کند، بلکه استحکام فيزيکی کل سازه نما نيز به شدت افت خواهد کرد.
ريسک خوردگی زيرسازی و راهکارهای پيشگيرانه
استفاده از قوطی های آهنی معمولی بدون پوشش مناسب در شهرهای ساحلی يک اشتباه مرگبار است. برای پروژه های ماندگار، حتما بايد از زيرسازی آلومينيومی (سيستم هنگ يا فيکس آلومينيومی) استفاده شود. اگر به دليل بودجه محدود مجبور به استفاده از آهن هستيد، حتما بايد قطعات به روش گالوانيزه گرم پوشش داده شده باشند و تمام نقاط برش و جوشکاری با رنگ های غنی از روی (Zinc Rich) به صورت چند لایه ترمیم شوند.
زنگ زدگی زيرسازی نما نه تنها باعث لق شدن ورق ها می شود، بلکه با ايجاد واکنش های شيميايی، باعث تخريب ورق های کامپوزيت از سمت پشت نيز خواهد شد.
انتخاب اتصالات و يراق که در رطوبت دردسر درست نکند
پرچ ها و پيچ ها کوچک ترين اما حياتی ترين قطعات در نمای کامپوزيت هستند. در انتخاب کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی، استفاده از پرچ های آلومينيومی با ميخ استيل ضد زنگ (Stainless Steel 316) الزامی است. پرچ های فولادی ارزان به سرعت زنگ می زنند و باعث ايجاد لک های قرمز روی نما می شوند که پاک کردن آن ها تقريبا غيرممکن است.
همچنين استفاده از لاستيک های لرزه گير و جداکننده (Dielectric Spacer) در محل های اتصال فلزات ناهمگن (مانند آهن و آلومينيوم) برای جلوگيری از خوردگی گالوانيک در حضور رطوبت و نمک، از استاندارد های پيشرفته اجرای نما در ساحل محسوب می شود.
فاصله ها، درزها، و تهويه پشت نما برای کاهش رطوبت حبس شده
يکی از کليدهای اصلی پایداری نما کامپوزيت در رطوبت، طراحی به روش “نمای تهويه شونده” است. بايد بين لایه کامپوزيت و ديوار اصلی ساختمان فضایی برای جريان آزاد هوا وجود داشته باشد. اين جريان هوا باعث می شود رطوبتی که به هر دليل (تغيير دمای شب و روز یا نفوذ باران) پشت ورق ها جمع می شود، به سرعت تبخير شود.
انسداد اين فضا با استفاده از مصالح پرکننده غير اصولی، باعث ماندگاری نمک و رطوبت در پشت نما شده و فرآیند پوسيدگی زيرسازی و چسب ها را تسريع می کند. درزهای بين ورق ها نيز باید به گونه ای طراحی شوند که علاوه بر جابجایی های حرارتی، امکان خروج بخار آب را فراهم کنند.
آب بندی و فلاشينگ در مناطق مرطوب
در شهرهای ساحلی، باران ها معمولا با باد شديد همراه هستند و آب را با فشار به نقاطی می رانند که در ساختمان های معمولی هرگز خيس نمی شوند. آب بندی نما در مناطق مرطوب فراتر از چسباندن يک نوار ساده است؛ اين کار نيازمند طراحی هندسی برای هدايت آب به سمت بيرون است.
اگر آب به داخل ساختار نما نفوذ کند و راه خروجی نداشته باشد، باعث ايجاد لکه های ماندگار، تورم ورق ها در مدل های غير استاندارد و تخريب مصالح پشت کار می شود. جزئيات اجرايی در محل های شکست نما، تفاوت يک اجرای حرفه ای با يک کار آماتور را مشخص می کند.
نقاط پر ريسك نفوذ آب: دور بازشوها، کنج ها، پشت فلاشينگ
پنجره ها، درب ها و لبه های بام (جان پناه) بحرانی ترين نقاط برای نفوذ رطوبت هستند. در اجرای کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی، فلاشينگ ها باید با شيب کافی و لبه های آب چکان بلند طراحی شوند تا باران را از بدنه نما دور کنند. فلاشينگ نما در باران های سيل آسای جنوب یا شمال، اگر به درستی اورلپ (Overlap) نشده باشد، آب را به پشت زيرسازی هدايت می کند.
در کنج های ساختمان نيز بايد از لایه های تقويتی آب بند استفاده کرد تا اطمينان حاصل شود که بادهای ساحلی توان راندن آب به داخل درزهای نما را ندارند.

انتخاب درزگير و روش اجرای درست برای رطوبت بالا
درزگير نما کامپوزيت در اقليم ساحلی بايد دارای مقاومت بسيار بالا در برابر اشعه UV و همچنين انعطاف پذيری دائمی باشد. استفاده از چسب های پلي اورتان یا سيليکون های با کيفيت مخصوص نما (Structural Silicone) توصيه می شود. چسب های ارزان قيمت در برابر نمک دريا و رطوبت به سرعت خشک شده، ترک می خورند و از بدنه ورق جدا می شوند.
روش اجرای چسب نيز بسيار مهم است؛ سطح کار قبل از چسب زنی بايد با حلال های مخصوص تميز شود تا هيچ لایه ای از نمک یا گرد و غبار بين چسب و ورق باقی نماند، در غير اين صورت چسبندگی به صورت کاذب خواهد بود و در اولين طوفان، آب بند نما شکست می خورد.
خطاهای پرتکرار در آب بندی که بعدا به لکه و بادکردگی ختم می شود
يکی از بزرگ ترين خطاها، استفاده از چسب های “ماستيک” معمولی به جای سيليکون های مخصوص است. ماستيک ها در برابر آفتاب ساحل روغن پس می دهند که اين روغن به لایه های رنگ ورق کامپوزيت نفوذ کرده و لکه های سياه هميشگی ايجاد می کند.
همچنين عدم استفاده از فوم های پشتيبان (Backer Rod) باعث می شود چسب به درستی در عمق درز قرار نيرد و با کوچک ترين انبساط و انقباض ورق ها، مسير نفوذ آب باز شود. بادکردگی لبه های ورق کامپوزيت در مناطق مرطوب معمولا نتيجه نفوذ آب به لايه مرکزی (پلی اتيلن) در ورق های با کيفيت پايين است که آب بندی لبه های آن ها ناديده گرفته شده است.
چک ليست تحويل کار برای پروژه های ساحلی
تحويل گرفتن يک پروژه در منطقه ساحلی نيازمند وسواس بيشتری نسبت به ساير مناطق است. بايد اطمينان حاصل کنيد که پيمانکار تمام جزئيات محافظتی را رعايت کرده است، زيرا بسياری از ايرادات اجرايی در اقليم مرطوب، خود را پس از يک يا دو سال نشان می دهند که معمولا دوره گارانتی پيمانکار به پايان رسيده است.
داشتن يک چک ليست دقيق به شما کمک می کند تا از کيفيت پوشش های پنهان و اتصالات اطمينان حاصل کنيد و برنامه مشخصی برای نگهداری نما کامپوزيت در شمال یا جنوب داشته باشيد.
چه مواردی را قبل از تحويل نهايی بايد تست و ثبت کنيم
تست ريختن آب با فشار روی درزها و فلاشينگ ها (Water Test) اولين اقدام ضروری است تا از عدم نفوذ آب به پشت نما اطمينان حاصل شود. همچنين بايد کيفيت پرچ ها و عدم وجود خوردگی يا خراشيدگی روی ورق ها در حين نصب بررسی شود، زيرا هر خراش کوچک روی ورق کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی، می تواند نقطه شروع خوردگی در حضور نمک باشد.
چک کردن تراز بودن فلاشينگ ها و اطمينان از هدايت صحيح آب باران به بيرون از بدنه نما نيز از موارد حياتی در زمان تحويل است.
چه عکس ها و مستنداتی بايد از زيرسازی و آب بندی داشته باشيم
از آنجایی که زيرسازی پس از اتمام کار پوشانده می شود، کارفرما بايد مستندات تصويری دقيقی از تمام مراحل داشته باشد. عکس از نوع پوشش ضدزنگ يا گالوانيزه قوطی ها، عکس از نحوه اتصال براکت ها به بدنه ساختمان و نحوه استفاده از پرچ های استيل، از ضروريات است.
همچنين عکس برداری از جزئيات آب بندی کنج ها و پنجره ها قبل از نصب ورق های رويی، به شما کمک می کند تا در صورت بروز نشت در آينده، به راحتی نقطه ضعف را پيدا و تعمير کنيد. اين مستندات در واقع شناسنامه فنی نمای ساختمان شما هستند.
چه بندهايی را در صورتجلسه تحويل بنويسيم تا نگهداری شفاف شود
در صورتجلسه تحويل بايد قيد شود که پيمانکار موظف به ارائه دفترچه راهنمای نگهداری و شستشوی نما متناسب با اقليم ساحلی است. همچنين بايد ضمانت نامه های کتبی مربوط به عدم تغيير رنگ ورق و عدم نشت آب به داخل ساختار نما درج شود.
تاکيد بر استفاده از متريال های مصرفی (مانند برند چسب و نوع پرچ) طبق توافقات قبلی و تاييد عدم وجود واکنش های گالوانيک در اتصالات، از ديگر بندهای حقوقی است که مسئوليت نگهداری و کيفيت اجرا را برای سال های آينده شفاف می کند.
جدول برنامه نگهداری نما کامپوزيت در اقليم ساحلی
نگهداری پيشگيرانه در مناطق ساحلی، هزينه های تعمير را تا ۷۰ درصد کاهش می دهد. نمای کامپوزيت برخلاف تصور، يک نمای “بدون نياز به نگهداری” نيست، به ويژه زمانی که در فاصله نزديک به دريا قرار دارد. نمک نشست کرده روی نما بايد به صورت دوره ای پاک شود تا فرصت تخريب پيدا نکند.
برنامه دوره ای شستشو و بازبينی: ماهانه، فصلی، سالانه
| بازه زمانی | اقدام مورد نياز | هدف از انجام کار |
| ماهانه | آبکشی ساده با آب شيرين (بدون فشار زياد) | زدودن نمک های سطحی و جلوگیری از لایه بستن املاح |
| فصلی | شستشوی نما در اقليم مرطوب با شوینده خنثی | پاک کردن آلودگی های چسبنده و لکه های مه دريا |
| شش ماهه | بازبينی درزگيرها و چسب های سيليکون | اطمينان از عدم ترک خوردگی و نفوذ آب |
| سالانه | تست استحکام پرچ ها و آچارکشی فلاشينگ ها | جلوگيری از لق شدن نما در اثر بادهای شديد |
| ۵ ساله | بازبينی تخصصی زيرسازی و تست چسبندگی رنگ | پيشگيری از خوردگی های عمقی پنهان |
نشانه های هشدار که اگر ديده شد بايد سريع اقدام شود
وجود لکه های قهوه ای يا قرمز رنگ در لبه های ورق نشان دهنده زنگ زدگی زيرسازی يا پرچ هاست که بايد فورا بررسی شود. همچنين اگر لبه های ورق کامپوزيت دچار بادکردگی شده يا چسب های درزگير از لبه ها جدا شده اند، نشان دهنده نفوذ آب به ساختار داخلی است.
تغيير رنگ نامتقارن ورق ها در بخش های مختلف نما نيز می تواند نشانه ضعف پوشش رنگ در برابر نمک دريا باشد. اقدام سريع در مواجهه با اين نشانه ها، از تخريب کل نما جلوگيری می کند.
سناريوهای اجرايی (Case) و تصميم درست در هرکدام
هر پروژه ساحلی چالش های خاص خود را دارد و نسخه واحدی برای همه وجود ندارد. برای انتخاب بهترين کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی، بايد شدت عوامل مخرب محيطی را در محل دقيق پروژه سنجيد. در اينجا سه سناريوی رايج را بررسی می کنیم تا مديران پروژه بتوانند بر اساس موقعيت مکانی خود، تصميمات هوشمندانه تری اتخاذ کنند.
شهر ساحلی با باد نمکی و مه دريا (نما رو به دريا)
در اين سناريو که سخت ترين حالت ممکن است، نما مستقيما در معرض پاشش نمک و بادهای تند است. در اينجا هيچ تسامحی در انتخاب ورق پذيرفته نيست؛ حتما بايد از ورق های با پوشش FEVE یا PVDF نانو و زيرسازی تمام آلومينيومی استفاده شود.
شستشوی ماهانه با آب شيرين در اين پروژه ها الزامی است تا از ايجاد “شوره های سخت” جلوگيری شود. فلاشينگ ها در اين سناريو بايد دارای بيشترين پهنا و شيب باشند تا مانع نشستن طولانی مدت رطوبت روی لبه های ورق شوند.
شهر مرطوب با بارندگی زياد و آلودگی شهری
در شهرهای شمالی که بارندگی زياد است اما لزوما در خط اول ساحل نيستند، چالش اصلی رشد جلبک ها و لکه های سياه ناشی از آلودگی و رطوبت است. برای انتخاب کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی در اين مناطق، استفاده از ورق های با خاصيت “خودتميزشونده” (Self-cleaning) بسيار موثر است.
آب بندی نما در مناطق مرطوب با تمرکز بر درزهای عمودی و افقی بايد به گونه ای باشد که از نفوذ باران های ريزی که روزها ادامه دارند، جلوگيری کند. در اين سناريو، تهويه پشت نما برای جلوگیری از کپک زدن ديوار اصلی ساختمان حياتی است.
پروژه تجاری با نورپردازی و اتصالات زياد در فضای باز
در پروژه های تجاری که دارای حروف برجسته، نورپردازی و تابلوهای الحاقی هستند، نقاط نفوذ آب به شدت افزايش می يابد. هر جا که برای عبور کابل یا نصب پايه تابلو، ورق کامپوزيت سوراخ می شود، يک نقطه ضعف ايجاد می گردد. در اين سناريو، استفاده از واشرهای آب بند مخصوص و چسب زنی مجدد تمام نقاط نفوذ الزامی است.
نگهداری نما کامپوزيت در جنوب برای چنين پروژه هایی شامل بازديد مداوم اتصالات برقی برای جلوگيری از اتصالی ناشی از رطوبت اشباع شده و نمک نيز می شود.
در چنین شرایطی، بررسی دقیق رنگها و پوششها از طریق کالرچارت ورق کامپوزيت پرميوم باند چيست به تصمیم گیری مهندسی و کاهش خطای انتخاب کمک می کند.
اشتباهات رايج در اجرای نما کامپوزيت در مناطق ساحلی
بسياری از خرابی های نما نتيجه تکرار اشتباهات ساده ای است که نصابان به دليل عادت به کار در شهرهای خشک، در مناطق ساحلی نيز انجام می دهند. آگاهی از اين اشتباهات می تواند از هدر رفت سرمايه های کلان جلوگيری کند. در اجرای کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی، “ارزان تمام کردن” معمولا به معنای “دوباره کار کردن” در آينده ای نزديک است.

بی توجهی به خوردگی زيرسازی و اتصالات
بزرگ ترين اشتباه، استفاده از آهن سياه بدون ضدزنگ قوی یا استفاده از پرچ های معمولی فولادی است. بسيار ديده شده که در شهرهای ساحلی جنوب، پس از دو سال پرچ ها کاملا پوسيده شده و ورق ها لغزان شده اند.
عدم استفاده از جداکننده های پلاستيکی بين آهن و آلومينيوم نيز باعث خوردگی گالوانيک می شود که در آن فلز ضعيف تر (آلومينيوم) در حضور نمک و رطوبت به سرعت تخريب می شود. زنگ زدگی زيرسازی نما ريشه اصلی بسياری از ريزش های نما در طوفان های ساحلی است.
آب بندی سطحی و اتکا به چسب به جای جزئيات درست
نصابان گاهی تصور می کنند يک لايه چسب سيليکون می تواند تمام ايرادات طراحی فلاشينگ را بپوشاند. اما چسب در برابر تابش مستقيم و نمک دريا عمر محدودی دارد. اگر فلاشينگ شيب منفی داشته باشد یا لبه آب چکان نداشته باشد، چسب دير يا زود شکست می خورد و آب به داخل نفوذ می کند.
تکیه صرف بر چسب بدون در نظر گرفتن مسيرهای خروج آب (Weep Holes)، باعث حبس شدن رطوبت در پشت نما و ايجاد لکه های شوره در پايين ساختمان می شود.
نداشتن برنامه نگهداری و شستشوی اصولی
بسياری از مالکان فکر می کنند نمای کامپوزيت مانند سنگ است و نياز به هيچ رسيدگی ندارد. عدم شستشوی نما در اقليم مرطوب باعث می شود نمک های نشست کرده، يک لایه ضخيم تشکيل دهند که با رطوبت هوا واکنش داده و به عمق رنگ نفوذ کنند.
همچنين شستشو با دستگاه های فشار قوی (واترجت) به صورت غير اصولی می تواند باعث کنده شدن چسب های آب بندی و نفوذ آب به پشت نما شود. نگهداری نما کامپوزيت در ساحل يک کار تخصصی است که بايد با مواد شوینده خنثی و روش های ملایم انجام شود.
جمع بندی
نمای ساختمان در مناطق ساحلی، آزمونی دشوار برای کيفيت مصالح و دقت اجراست. انتخاب کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی تنها شروع يک فرآيند مهندسی است که بايد با زيرسازی آلومينيومی، اتصالات ضد زنگ و جزئيات آب بندی دقيق تکميل شود. شهرهای ساحلی با مه نمکی و رطوبت هميشگی خود، کوچک ترين اهمال در اجرا را به سرعت به يک خريد پرهزينه تبديل می کنند.
با سرمايه گذاری روی ورق های با پوشش PVDF نانو و اجرای نمای تهويه شونده، می توان زيبایی و دوام ساختمان را برای دهه ها تضمين کرد. فراموش نکنيد که نما، بخش زنده ساختمان شماست و در اتمسفر خورنده ساحل، نيازمند مراقبت و شستشوی دوره ای است. با رعايت استانداردهای ذکر شده در اين راهنما، ساختمان شما نه تنها در برابر باد و باران، بلکه در برابر زمان نيز سربلند خواهد ماند.
سوالات متداول
۱. کامپوزيت مناسب مناطق ساحلی چه ويژگی هايی بايد داشته باشد؟
اين ورق ها بايد دارای پوشش رنگ PVDF یا FEVE با خاصيت نانو باشند تا در برابر خوردگی نمک و اشعه UV مقاومت کنند. همچنين خلوص آلومينيوم بالا و ضخامت لايه های فلزی استاندارد برای تحمل فشار بادهای ساحلی ضروری است. زيرسازی آلومينيومی و اتصالات استيل نيز بخش جدایی ناپذير از يک سيستم کامپوزيت مناسب ساحل هستند.
۲. برای شمال يا جنوب، چه رنگ و بافتی کمتر لک نمک را نشان می دهد؟
رنگ های روشن متاليک مانند نقره ای، سيلور و خاکستری روشن بهترين عملکرد را دارند. لکه های سفيد نمک روی اين رنگ ها بسيار کمتر از رنگ های تيره مثل مشکی، سرمه ای یا قهوه ای ديده می شوند. ورق های با بافت مات یا طرح های سنگی ريز نيز نسبت به ورق های کاملا براق، کثيفی را کمتر نمايان می کنند.
۳. مهم ترين نکته اجرای نما کامپوزيت در رطوبت بالا چيست؟
مهم ترين نکته، ايجاد تهويه در پشت نما و جلوگیری از خوردگی زيرسازی است. استفاده از سيستم های هنگ يا فيکس آلومينيومی به جای آهن و اطمينان از آب بندی دقيق بازشوها با فلاشينگ های مهندسی شده، تضمين کننده دوام نما در رطوبت بالاست. همچنين استفاده از اتصالات ضد زنگ (استيل يا آلومينيوم) هرگز نباید ناديده گرفته شود.
۴. برنامه نگهداری نما کامپوزيت در ساحل هر چند وقت يک بار است؟
در فواصل نزديک به دريا (زير ۵ کيلومتر)، آبکشی ساده با آب شيرين به صورت ماهانه برای زدودن نمک الزامی است. شستشوی کامل با شوینده های مخصوص نيز بايد حداقل هر شش ماه يک بار انجام شود. بازديد فصلی چسب ها و اتصالات نيز برای پيشگيری از نفوذ آب توصيه می شود.
۵. اگر لکه نمک و کدری ايجاد شد، قابل رفع است يا بايد تعويض کرد؟
اگر لک ها سطحی باشند، با شوینده های مخصوص و پوليش های نانو قابل رفع هستند. اما اگر نمک به دليل کيفيت پايين ورق به لایه های زيرين رنگ نفوذ کرده و باعث پوسته شدن (Peeling) شده باشد، راهی جز تعويض ورق وجود ندارد. به همين دليل است که شستشوی منظم پيشگيرانه در شهرهای ساحلی بسيار حياتی است.






